Ocena zewnątrzwydzielniczej funkcji trzustki – elastaza trzustkowa w kale

Elastaza jest enzymem produkowanym przez część zewnątrzwydzielniczą trzustki i uczestniczy w procesie trawienia białek. Po wydzieleniu do przewodu pokarmowego przechodzi przez jelita w stosunkowo niezmienionej postaci, dzięki czemu jej stężenie w kale odzwierciedla zdolność trzustki do produkcji enzymów trawiennych.

Oznaczenie elastazy trzustkowej w kale jest uznaną, nieinwazyjną metodą oceny zewnątrzwydzielniczej funkcji trzustki. Badanie znajduje zastosowanie w diagnostyce niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki, która może prowadzić do zaburzeń trawienia i wchłaniania składników odżywczych.

Wskazania do wykonania badania:
• przewlekłe biegunki,
• tłuszczowe lub obfite stolce,
• przewlekłe bóle brzucha,
• niewyjaśniona utrata masy ciała,
• podejrzenie zaburzeń trawienia i wchłaniania,
• diagnostyka przewlekłego zapalenia trzustki,
• monitorowanie pacjentów z chorobami mogącymi wpływać na funkcję trzustki.

Dlaczego warto wykonać to badanie?

Elastaza trzustkowa jest jednym z najlepiej udokumentowanych markerów stosowanych w ocenie zewnątrzwydzielniczej funkcji trzustki. Badanie jest nieinwazyjne, nie wymaga specjalnego przygotowania i może stanowić cenne narzędzie w diagnostyce zaburzeń trawienia związanych z niewydolnością trzustki.

Wartości referencyjne:
• > 200 μg/g kału – wynik prawidłowy, wskazujący na zachowaną funkcję zewnątrzwydzielniczą trzustki,
• 100–200 μg/g kału – wynik mogący sugerować łagodną lub umiarkowaną niewydolność zewnątrzwydzielniczą trzustki,
• < 100 μg/g kału – wynik typowy dla ciężkiej niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki.

Wynik badania powinien być interpretowany przez lekarza w kontekście objawów klinicznych oraz pozostałych badań diagnostycznych.